Najczęściej wybierana forma spółki
Wybór odpowiedniej formy prawnej niezbędnej do prowadzenia działalności gospodarczej jest jedną z najważniejszych decyzji podejmowanych przez przedsiębiorców. W praktyce zdecydowana większość rozwijających się przedsiębiorstw funkcjonuje w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie jest to przypadek. Konstrukcja przewidziana przez Kodeks spółek handlowych zapewnia bowiem wysoki poziom bezpieczeństwa, elastyczność organizacyjną oraz możliwość dostosowania zasad funkcjonowania spółki do potrzeb konkretnego przedsięwzięcia.
Jednocześnie wielu przedsiębiorców postrzega spółkę z o.o. jedynie jako sposób na ograniczenie odpowiedzialności majątkowej. W rzeczywistości jej konstrukcja prawna jest znacznie bardziej złożona, a odpowiednie ukształtowanie relacji pomiędzy wspólnikami często decyduje o powodzeniu całego przedsięwzięcia.
Spółka z o.o. jest odrębnym podmiotem prawa
Podstawową cechą spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest jej odrębna osobowość od osobowości jej wspólników. Po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego spółka uzyskuje osobowość prawną i uznawana jest za samodzielny podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym
Oznacza to, że to spółka zawiera umowy, nabywa nieruchomości, zatrudnia pracowników, zaciąga zobowiązania oraz występuje przed sądami jako samodzielny i osobny podmiot. Nie są to czynności wykonywane przez organy spółki we własnym imieniu.
Takie rozwiązanie pozwala oddzielić majątek przedsiębiorstwa od majątku prywatnego właścicieli oraz zapewnia stabilność prowadzonego biznesu nawet w przypadku zmian w składzie wspólników.
Ograniczona odpowiedzialność nie oznacza całkowitego braku ryzyka
Ale uwaga!
Jednym z najczęściej wskazywanych powodów wyboru spółki z o.o. jest brak osobistej odpowiedzialności wspólników (najczęściej będących również członkami zarządu) za zobowiązania spółki.
W praktyce oznacza to, że wierzyciele co do zasady dochodzą swoich roszczeń z majątku spółki, a nie z majątku prywatnego wspólników.
Nie oznacza to jednak, że prowadzenie działalności w tej formie całkowicie eliminuje ryzyko odpowiedzialności. W określonych przypadkach odpowiedzialność mogą ponosić członkowie zarządu, w szczególności w razie naruszenia obowiązków wynikających z Kodeksu spółek handlowych, przepisów podatkowych czy prawa upadłościowego. Coraz częściej odpowiedzialność ta obejmuje również odpowiedzialność karną gospodarczą za decyzje podejmowane w procesie zarządzania przedsiębiorstwem.
Dlatego profesjonalna obsługa prawna spółki nie powinna ograniczać się wyłącznie do przygotowania dokumentów korporacyjnych. Powinna ona obejmować również bieżące doradztwo dotyczące bezpieczeństwa podejmowanych decyzji, w tym ułożenia odpowiednich procesów zmniejszających ryzyko powstania zobowiązań i odpowiedzialności karnej związanej z przestępstwami gospodarczymi
Umowa spółkI jako jeden z najważniejszych dokumentów przedsiębiorstwa
Praktyka pokazuje, że większość przedsiębiorców korzysta z prostych wzorów umów spółek dostępnych w portalu S24 / PRS. Jednakże bez analizy przyszłych potrzeb przedsiębiorstwa, na późniejszym etapie może rodzić różne problemy formalne i spory gospodarcze
Takie rozwiązanie często sprawdza się jedynie na początku działalności. Problemy pojawiają się wraz z rozwojem, wejściem inwestora, konfliktem wspólników albo planowaną sprzedażą udziałów.
Dobrze przygotowana umowa spółki pozwala już na etapie jej tworzenia określić m.in:
- zasady podejmowania najważniejszych decyzji
- sposób finansowania działalności
- reguły zbywania udziałów czy
- mechanizmy ochrony przed utratą kontroli nad przedsiębiorstwem
W praktyce to właśnie jakość umowy spółki bardzo często decyduje o tym, czy konflikt wspólników będzie możliwy do rozwiązania bez wieloletniego postępowania sądowego.
Dodatkowo, coraz bardziej popularnym narzędziem służącym do zabezpieczenia interesów wspólników jest tzw. Shareholders agreement (SHA), czyli inaczej mówiąc umowa wspólników, która szczegółowo określa prawa i obowiązki tychże właśnie. Pozwala ona określić np.
- podział obowiązków
- politykę dywidendową
- prawo pierwszeństwa zakupu lub sprzedaży udziałów
- klauzule związane z wyjściem ze spółki czy
- sposoby rozwiązywania sporów
Elastyczność jako przewaga spółki z o.o.
Jedną z największych zalet spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest możliwość dostosowania jej zasad funkcjonowania do konkretnego modelu biznesowego.
Przepisy Kodeksu spółek handlowych pozostawiają wspólnikom znaczną swobodę w zakresie kształtowania swoich praw i obowiązków, w tym m.in.
- zasad podejmowania uchwał
- sposobu reprezentacji spółki czy
- obrotu udziałami.
Dzięki temu możliwe jest stworzenie zarówno niewielkiej spółki rodzinnej, jak i rozbudowanej struktury inwestycyjnej przygotowanej do współpracy z funduszami private equity lub inwestorami branżowymi.
To właśnie odpowiednie i profesjonalne wykorzystanie tej elastyczności pozwala ograniczyć wiele ryzyk prawnych jeszcze przed rozpoczęciem działalności.
Nie każda działalność w formie spółki z o.o.
Choć przepisy dopuszczają utworzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością praktycznie w każdym zgodnym z prawem celu, ustawodawca przewidział wyjątki.
Niektóre rodzaje działalności, mogą być wykonywane wyłącznie w określonych formach prawnych, najczęściej jako spółki akcyjne, w tym przede wszystkim z:
- sektora finansowego
- bankowego
- ubezpieczeniowego czy
- rynku kapitałowego
Przed rozpoczęciem działalności warto więc zweryfikować, czy wybrana forma organizacyjna odpowiada planowanemu modelowi biznesowemu oraz wymaganiom wynikającym z przepisów szczególnych.
Dobrze zaprojektowana spółka ogranicza ryzyko na wiele lat
Założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie powinno być traktowane jako czynność administracyjna polegająca wyłącznie na złożeniu dokumentów do KRS.
W rzeczywistości jest to proces projektowania zasad funkcjonowania przedsiębiorstwa na kolejne lata. Właściwie przygotowana dokumentacja korporacyjna pozwala ograniczyć ryzyko sporów pomiędzy wspólnikami, zwiększa bezpieczeństwo członków zarządu oraz ułatwia pozyskiwanie inwestorów i finansowania.
Dlatego przed założeniem spółki warto przeanalizować nie tylko obowiązujące przepisy, lecz przede wszystkim cele biznesowe przedsiębiorstwa oraz potencjalne ryzyka związane z jego dalszym rozwojem. Odpowiednio zaprojektowana struktura korporacyjna stanowi bowiem jeden z fundamentów bezpiecznego prowadzenia działalności gospodarczej.
Jeżeli szukacie Państwo wsparcia prawnego, Nasi doświadczeni adwokaci przeanalizują sprawę i podejmą odpowiednie kroki do zapewnienia ochrony Państwa praw.